Co można zrobić z aronii? Przepisy na sok, dżem i nalewkę

Z owoców aronii można przygotować przede wszystkim domowy sok, syrop, dżem (najlepiej łączony z jabłkami lub gruszkami), tradycyjną nalewkę oraz susz do herbaty. Aronia doskonale sprawdza się również w wersjach wytrawnych, na przykład jako chutney lub sos do pieczonych mięs. Przed obróbką owoce należy przemrozić, aby zniwelować ich naturalną, mocną cierpkość.

Kiedy zbierać aronię i jak pozbyć się cierpkości?

Optymalny sezon zbiorów aronii w Polsce przypada na przełom sierpnia i września. Owoce powinny być w pełni wybarwione na ciemnogranatowy, niemal czarny kolor. Cierpki, gorzkawy smak aronii wynika z bardzo wysokiej zawartości garbników i tanin. Aby się go pozbyć, owoce należy poddać działaniu niskiej temperatury.

Najprostszą i najskuteczniejszą metodą jest włożenie umytych i osuszonych owoców do zamrażarki na minimum 24 godziny (a najlepiej na 48 godzin) przed planowanym przygotowaniem przetworów. Alternatywą jest zbiór owoców dopiero po pierwszych jesiennych przymrozkach, jednak wiąże się to z ryzykiem, że plony zostaną zjedzone przez ptaki.

Kalkulator proporcji do przetworów z aronii

Zanim przystąpisz do pracy, warto dokładnie obliczyć zapotrzebowanie na składniki. Wybierz rodzaj przetworu i podaj wagę zebranych owoców, aby otrzymać gotowe proporcje cukru, wody i dodatków.

Najlepsze przetwory z aronii na słodko

Słodkie przetwory to najpopularniejszy sposób na zachowanie wartości odżywczych aronii na zimę. Odpowiednie dodatki do kuchni, takie jak solidne garnki z grubym dnem, gęste sita czy lejek do słoików, znacznie ułatwią proces pasteryzacji i przygotowywania zapasów.

Sok z aronii na zimę (z liśćmi wiśni)

To absolutny klasyk, który świetnie sprawdza się jako dodatek do herbaty podczas przeziębienia. Dodatek liści wiśni łagodzi smak i nadaje sokowi lekko migdałowy aromat.

1. Przemrożone owoce aronii (1 kg) przesyp do dużego garnka.
2. Wlej 250 ml wody, dodaj 400 g cukru oraz 50 umytych liści wiśni.
3. Gotuj całość na małym ogniu przez około 30-40 minut, aż owoce puszczą sok i zmiękną.
4. Odcedź płyn przez gęste sito lub gazę, mocno odciskając owoce.
5. Gorący sok przelej do wyparzonych butelek lub słoików i pasteryzuj przez 15 minut.

Dżem i konfitura z aronii (łączenie z jabłkami)

Sama aronia ma stosunkowo mało pektyn, dlatego dżem z niej bywa rzadki. Połączenie jej z jabłkami rozwiązuje ten problem i dodatkowo przełamuje cierpkość.

1. Przygotuj 1 kg przemrożonej aronii, 0,5 kg słodkich jabłek (np. odmiany Szampion) oraz 500 g cukru.
2. Jabłka obierz, pozbaw gniazd nasiennych i pokrój w drobną kostkę.
3. Wrzuć aronię i jabłka do garnka z grubym dnem, zasyp cukrem i odstaw na godzinę, by puściły sok.
4. Praż owoce na wolnym ogniu przez około 60 minut, często mieszając, aż masa zgęstnieje.
5. Gorący dżem przełóż do wyparzonych słoików, mocno zakręć i odwróć do góry dnem do ostygnięcia.

Nalewka z aronii – tradycyjny przepis

Nalewka z aronii (tzw. aroniówka) to doskonały środek rozgrzewający na zimowe wieczory. Wymaga czasu, ale odwdzięcza się głębokim, rubinowym kolorem i bogatym smakiem.

1. Przemrożone owoce (1 kg) wsyp do dużego słoja i zasyp 400 g cukru.
2. Zalej całość 1 litrem wódki (40%), upewniając się, że owoce są całkowicie przykryte.
3. Słój szczelnie zamknij i odstaw w ciemne, ciepłe miejsce na 4 do 6 tygodni.
4. Wstrząsaj słojem co 2-3 dni, aby cukier całkowicie się rozpuścił.
5. Po upływie wyznaczonego czasu przefiltruj płyn przez bibułę filtracyjną lub gęstą gazę i rozlej do butelek.

Nalewka zyskuje pełnię smaku po minimum 3 miesiącach leżakowania w chłodnym miejscu.

Wytrawne zastosowania: Chutney i sosy do mięs

Aronia to nie tylko desery. Jej wytrawny, taninowy profil smakowy idealnie komponuje się z pieczonymi mięsami, dziczyzną oraz serami pleśniowymi. Chutney z aronii to gęsty, słodko-kwaśny sos z nutą pikanterii, który całkowicie odmieni smak niedzielnej pieczeni.

1. Na patelni rozgrzej 2 łyżki oliwy i podsmaż jedną drobno posiekaną czerwoną cebulę.
2. Dodaj łyżeczkę startego świeżego imbiru oraz pół posiekanej papryczki chili (bez pestek).
3. Wrzuć 500 g przemrożonej aronii, wlej 50 ml octu jabłkowego i dodaj 3 łyżki miodu.
4. Duś całość na wolnym ogniu przez około 40 minut, aż owoce się rozpadną, a sos zgęstnieje i nabierze konsystencji konfitury.
5. Dopraw do smaku szczyptą soli i czarnego pieprzu, a następnie przełóż do słoiczków.

Co zrobić z wytłoków z aronii?

Po przygotowaniu soku w garnku zostaje mnóstwo wytłoków. Wyrzucanie ich to błąd, ponieważ zawierają one najwięcej błonnika i nierozpuszczalnych frakcji antyoksydantów. Wytłoki rozłóż cienką warstwą na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i susz w piekarniku z termoobiegiem w temperaturze 50°C przy lekko uchylonych drzwiczkach (możesz zablokować je drewnianą łyżką).

Całkowicie suche resztki zmiel w młynku do kawy na drobny proszek. Uzyskany pył aroniowy przechowuj w szczelnym słoiku. Możesz dodawać go do porannej owsianki, jogurtu, koktajli, a nawet ciasta na naleśniki, wzbogacając posiłki o cenne składniki odżywcze bez wpływu na ich konsystencję.

Suszona aronia i domowe herbatki

Jeśli nie chcesz używać cukru, doskonałym rozwiązaniem jest ususzenie całych owoców aronii. Umyte i osuszone owoce rozłóż w suszarce do grzybów lub w piekarniku (w temperaturze 60°C). Proces ten trwa kilkanaście godzin. Suszona aronia to świetny dodatek do zimowych naparów. Wystarczy zalać garść suszu wrzątkiem i parzyć pod przykryciem przez 15 minut, aby uzyskać rozgrzewającą, lekko cierpką herbatkę bogatą w witaminę C.

Właściwości zdrowotne i przeciwwskazania

Aronia to prawdziwa bomba witaminowa. Krzewy te są łatwe w uprawie, rzadko chorują i nie mają wygórowanych wymagań glebowych (dobrze rosną w ziemi o obojętnym pH).

W domowej apteczce aronia zajmuje równie ważne miejsce co popularne geranium, jednak jej stosowanie wymaga rozwagi i znajomości własnego organizmu.

Najczęściej zadawane pytania